قواعد طراحی سوال4
5- مطالب مورد سئوال ( اصلی ) را به طور کامل در تنه سئوال بنویسید.
مثال :
نامناسب :
جدول مشخصات آزمون :
الف – نشان می دهد که چگونه می توان از آزمون برای بهبود امر آموزش و یادگیری استفاده کرد .
ب- نمونه بهتری از محتوای درس و هدفهای آموزشی را مشخص می کند .
ج- روش مورد استفاده از تصحیح پاسخ های آزمون را مشخص می کند .
د- عینیت آزمون را افزایش می دهد .
مناسب :
مهمترین فایده کاربرد جدول مشخصات درتهیه آزمون های پیشرفت تحصیلی آن است که:
الف-آموزش و یادگیری را بهبود می بخشد.
ب-نمونه بهتری از محتوای روش و هدف های آموزشی به دست می دهد.
ج-روش مورد استفاده در تصحیح پاسخ های آزمون را مشخص می کند.
د- عینیت آزمون را افزایش می دهد .
6- تنه سئوال حتی الامکان باید کوتاه نوشته شود و از آوردن اطلاعات اضافی اجتناب شود .
مثال :
نامناسب : سئوال چند گزینه ای یکی از انواع سئوال هاست چگونه می توان این گونه سئوال ها را برای اندازه گیری توانایی تحلیل یک متن بکار برد .
مناسب : چگونه می توان سئوال های چند گزینه ای را برای اندازه گیری توانایی تحلیل متن بکار برد ؟
7- همه گزینه های یک سئوال باید متجانس و به موضوع واحدی مربوط باشد .
مثال :
نامناسب : کدام یک از مطالب زیر درست است ؟
الف – سئوالات گسترده پاسخ ، بهترین نوع سئوال برای ارزشیابی هدفهای طبقات ترکیب و ارزشیابی هستند .
ب- جدول مشخصات برای آزمون های گسترده پاسخ مفید نیست .
ج- سئوالات عینی را تنها در کلاسهای دانشگاه می توان به اجرا در آورد .
د- هدف های رفتاری از دیرباز مورد استفاده مربیان قرار داشته اند .
مناسب : در رابطه با استفاده از سئوالات گسترده پاسخ وارزشیابی هدف های مختلف آموزشی باید گفت که :
الف – سئوالات انشایی بهترین نوع سوال برای ارزشیابی هدف های طبقات ترکیب و ارزشیابی هستند .
ب- سئوالات انشایی برای ارزشیابی هدف های هیچ یک از طبقات حیطه شناختی مفید نیستند .
ج- بین سئوالات انشایی و عینی از نظر ارزشیابی هدف های گوناگون ، چندان تفاوتی وجود ندارد .
د- بهتر است از سئوالات انشایی به ندرت استفاده شود .
8- تنه سئوال از نظر دستوری نباید طوری نوشته شود که دانشجو را به پاسخ صحیح راهنمایی کند . مثلاً
( اگر تنه سئوال طوری نوشته شود که پاسخ الزاماً جمع باشد و در میان پاسخ های پیشنهادی نیز تنها یک پاسخ جمع و سه پاسخ مفرد باشد ، بدیهی است که تنه سئوال پاسخ را نشان خواهد داد.
10- برای اندازه گیری فرایندهای پیچیده ذهنی از موقعیت های و مطالب تازه و بدیع تازه استفاده کنید .
11- گزینه های انحرافی را طوری بنویسید که توجه آزمون شوندگان بی اطلاع از موضوع سئوال را بخود جلب کند.
مثال :
نامناسب : کتاب (( بوف کور )) را چه کسی نوشته است ؟
الف – سعدی ب – صادق هدایت
ج – حافظ د – صادق چوبک
گزینه های الف و ج آن قدر نامربوط است که بعید به نظر می رسد کسی آنها را برگزیند.
12- گزینه های هر سئوال را طوری بنویسید که از نظر دستوری وجمله بندی به نحو درست مکمل متن سئوال باشد .
13- از بکار بردن اشاره های دستوری نامربوط وغیره خودداری کنید .
14- در سئوالات منفی ، کلمات منفی را برجسته جلوه دهید . ( پیشنهاد می شود تنه سئوالات به صورت مثبت نوشته شود .)
15- در نوشتن سئوالاتی که در آنها متن سئوال منفی و گزینه های هم منفی هستند یعنی منفی مضاعف احتراز کنید.
16- تا حد امکان از کاربرد عبارت های مانند ( همه آنچه در بالا گفته شد ، تمام موارد فوق ) وغیره خودداری کنید.
17- سئوالات را مستقل از یکدیگر بنویسید .
18- از طرح سئوال های گمراه کننده بپرهیزید .
19- دو گزینه متضاد را که یکی از آنها درست است بکار نبرید .
20- طول گزینه درست را در سئوالات مختلف تغییر دهید.
21- محل گزینه درست را در میان گزینه های انحرافی بطور تصادفی انتخاب کنید .
22- سئوالات را به زبانی بنویسید که در حد درک و فهم آزمون شوندگان باشد .
23- برای هر سئوال بین 3 تا 4 گزینه در نظر بگیرید .
24- عبارت های نظیر ( هیچیک از موارد بالا ) ، (هیچکدام از اینها ) واز این قبیل را بکار نبرید .
25-تنه سئوال نباید به گزینه درست شباهت داشته باشد و تداعی ایجاد کند.
26-از بکار بردن شاخص هایی که پاسخ صحیح را آشکار می سازند اجتناب شود.(شاخص هایی که پاسخ صحیح را آشکار می سازند زیادند اما رایج ترین آنها عبارتند از:
الف)بلند تر بودن طول پاسخ صحیح نسبت به پاسخ های غلط
ب)آشنایی بیشتر فراگیران با پاسخ صحیح نسبت به پاسخ غلط
ج – قرار گرفتن پاسخ صحیح در یک موقعیت معین ، در چند سوال متوالی
27-در آزمونها ی تکوینی از گزینه ( نمی دانم ) استفاده کنید .
28-در سئوالاتی که تنه آنها جمله ناتمام است ، جای خالی را در قسمت آخر جمله قرار دهید.
29-تنها در صورت لزوم از آزمونهای چند گزینه ای استفاده کنید.
30-علاوه بر ملاحظات کلی فوق تعدادی اصول کاملا اختصاصی نیز وجود دارد که در نوشتن پاسخ های پیشنهادی منظور می شود:
الف)پاسخ پیشنهادی را ، در صورت امکان،به صورت عمودی بنویسید.
ب) اگر بین پاسخ ها یک نظم طبیعی وجود دارد ((عددی یاالفبایی)) بهتر است تاریخ ها از قدیم به جدید یا برعکس نوشته شود